Адам деген түсініктің мағынасы қандай?

АДАМ - әлеуметтік-тарихи қызмет пен мәдениеттің субъектісі, санасы, парасаты бар әлеуметтік болмыс.

Адам Жер бетінде ұзақ және біркелкі емес эволюциялық процесс - антропогенез барысында пайда болды, оның көптеген кезеңдері толық анықталмаған. 8-5 миллион жыл бұрын африкалық маймылдар 2 тармаққа бөлінді деп болжанады: бірі адам тәрізді маймылдарға (шимпанзе және т.б.), ал екіншісі алғашқы гоминидтерге (екі аяқты жүріске ие австралопитектер) әкелді. Шамамен 2 миллион жыл бұрын австралопитектер «адам» (Homo) тұқымын құрды, оның алғашқы өкілін көптеген ғалымдар «шебер адам» (Homo habilis) деп санайды - оның қазба қалдықтары ең көне тас құралдарымен бірге табылған (Олдувай мәдениеті).

Шамамен 1,6-1,5 миллион жыл бұрын бұл түр Шығыс Африкада «тік жүретін адам» (Homo erectus) болып өзгерді. Морфологиясы мен даму сипаттамалары бойынша осы түрдің әр түрлі өкілдері (архантроп, палеоантроп) тропикалық Африкадан бүкіл континентке, сонымен қатар Еуропа мен Азияға қоныстанды. Ғылымда қазіргі адамдардың, яғни ақылды адамның (Homo sapiens) пайда болу уақыты, орны және тікелей ата-бабалары туралы бірыңғай пікір жоқ.

Бір болжамға сәйкес, ол шамамен 200 мың жыл бұрын Африкада пайда болған, содан кейін ежелгі адамдарды барлық жерлерден ығыстырып жіберді; ал басқа болжамға сәйкес, «ақылды адамның» пайда болуы (сапиентация) ғаламшардың әртүрлі бөліктерінде біртіндеп жүрді.

Шамамен 40 мың жыл бұрын, кейінгі палеолит кезеңінде «ақылды адам» гоминидтер тұқымдасының жалғыз өкілі болып, бүкіл жерді дерлік қоныстандырды. Биологиялық түр ретінде адамдар сүтқоректілермен, ең алдымен, приматтармен көптеген ұқсас сипаттамаларға ие. Адамды жануарлар әлемінен күрт ажырататын ерекшеліктері: тік жүру, мидың жақсы дамуы, ойлау және мәнерлі сөйлеу. Адам әлемді және өзін танып, өзгертеді,  мәдениетті және өзінің тарихын жасайды. Адамның мәні, оның шығу тегі мен өмірлік мақсаты, адамның әлемдегі орны философияның, діннің, ғылым мен өнердің басты мәселелері болып қала береді.