Түркі тілдерінің даму тарихында Орхон-енисей жазба ескерткіштері «Көне түркі дәуірімен» сәйкес келеді. Шығыс Түрік қағандығында өмір сүрген түріктер осы жазу тілінде сөйлеген. Орхон-енисей жазба ескерткіштері жиі табылған мекендер: Орхон, Енисей, Селенга және Талас өзендерінің бойы. Көбіне осы аталған мекендер маңынан онша алыстап кете қоймаған. Сондықтан болар ескерткішлер табылған өзендердің атымен «Орхон-енисей ескерткіш-тері» деп аталған да, кейнірек ұқсас ескерткіштерге де осындай атау берілген. Осылайша «Орхон-енисей жазуы» деген сөз «рунь, жазуы» деген терминнің орнына қолданылатын болып кеткен.

Тағы бір деректер бойынша, Енисей жазба ескерткіштері Қазақстан аумағында тұйық ауылының, қазіргі Тыва, Хакасия, Таулы Алтай, Красноярск өлкесінің маңынан, Лена өзенінің жоғарғы ағысында, Абакан, Кемчик, Кем, Оя, Орхон (Моңғолия) өзендерінің жағалауларынан, Енисей алқабынан табылды. Барлығы 150-ге жуық мәтін табылды. Олар VI-X ғасырларға жатады. Олар ежелгі түркі руникалық жазуымен жазылған.