Соңғы ЖАҢАЛЫҚТАР
БАРЛЫҚ ЖАҢАЛЫҚТАР
Сұрақтар мен жауаптар
Сұрақ қою

Шілдехана тойына арналған сценарий бар ма?

Талқылау
Пікір
Асаба
16 Мамыр, 17
Ежелгі дәстүрімізге сай Шілдехана нәресте қырқынан шыққан соң өткізіледі. Яғни сәбидің буыны бекіп, сүйегі қатая бастаған шақта. Әдетте нәрестенің тойына ата-анасының туысқандары, құда-құдағилары, жекжат-жұраттары, достары шақырылады. Той қызықты өту үшін алдын ала сценарий ойластырылады. Тойдың басталуы мен аяқталуының мәні зор. Тойды асаба бастау шарт емес. Алғаш сөзді әулеттің үлкендері, той иелері иеленіп жатады. Артынша асабаны өздері халыққа таныстырады. Той басталмас бұрын адам іштей жақсы тілектер тілейді. Жаратқан иенің рұқсатымен бастайды. Осы ниетті барша қонақтар қолдап, тілектері бір арнаға тоғысады. «Бабадан асқан әз болмас, батадан асқан сөз болмас» демекші, дүниеге келген жас нәрестеге үлкен ақсақал бата беріп, тілек тілейді. Халықтың жас нәрестеге, сәбиге арналған ақ батасынан мысал келтірейік: Сәби келді өмірге, Сәби келді! Бір күй кернеп, шалқытты ән іргемді. Анасы аман босанды, қалжа жесін, Ат ұстайтын азамат бар үйде енді. Сәби келді шыр етіп, дүрліктіріп, Өзінің кім екенін тұрды ұқтырып. «Сүйінші» - деп Шапқылап бара жатыр, Інішегім тайына ырғып мініп. Той басталды толайым – Шілдехана, Бала бақыт, Мейлі ұл, қыз болса да, Ағайын айналаға ат шаптырып, Қуансын «Сүйінші» деп жүз босаға. Шілдехана қосады ой-тілекті, Бауы берік болсын, деп Тойшы кепті! Өмірге тағы да бір Қазақ туып, Сананы салтанатпен серпіп өтті. Шілдехана – ұлы той, жан ұшқыны, Желкілдеді ауылдың намыс туы. Жігіт болар ертең-ақ, Аман болсын, Көрінген таудың бар ма алыстығы!? Әумин Асаба: Қадірлі қонақтар! Бүгінгі тойдың иелері! Құрмадай алтын әжелер мен ардақты аталар. Топырақтай асыл ағалар мен жапырақтай жасыл жеңгелер. Уыздар тәтті қарындастар мен жаңғақтай қатты інілер. Бүгінгі тойдың себебі баршаңызға мәлім. Мынау заманда, егеменді елімізде өмірге іңгәлап келген жас нәрестенің бауы берік болсын! тойларыңыз құтты болсын! ендеше халқымыздың ежелгі әдеті бойынша ауылдың алты ауызын айтып, той бастайық. Тойбастар жырын айтқан адамға дайындалған сыйымыз да осал емес. «Тойбастар» бірнеше кісі қосылып жалғастыруға болады. Тойбастар үлгісі: Ал, ағайын , туғандар, Мені де бір тыңдаңдар. Домбырасын қолға алып, Келіп отыр өренің. Арқасында елімнің, Шалқып жүрген сері едім. Құлақ түрген халыққа Ұнар болса өлеңім, Рұқсат алып сіздерден, Жолыменен көненің, Той бастасам деп едім. Өзекжарды жырымның Ағытайын көгенін, Өлең сөзге келгенде Желмаядай желемін. Ақын жігіт жұртынан Аямайды өнерін. Тебіренген теңіздей, Тербеп ойдың тереңін. Абай менен Жамбылдай, Сөз маржанын теремін. Жас сәбиге бақ тілеп, Тамашаға жиылған Келіп отыр елімді Қуанышқа бөлегім. Ақылменен ойласақ, Ұрпақ жайы қиын іс. Ойға салар адамның Сезімтал мен зерегін. Артыңда ұлың болмаса, Кімге болар керегің. Өзегіңе құрт түссе, Құлайды екен терегің. Перзентсіз өткен пенденің Біледі кімдер дерегін. Бір перзенттің жоғынан Қапа боп қайран көңілің, Бойыңа батпас жегенің. Осынау тойдың сондықтан Әркім-ақ ұғар себебін, Той иесі, алдымен Ұлды болған шаттығың Құтты болсын дер едім. Жаны жайсаң жігітті Туысымдай көремін. Тойға келген қонақтарға сөз белгілі бір ретпен беріліп отырады. Тойға көп адам келсе де, олардың барлығына бірдей сөз беріле бермейді. Оның үстіне бұл басқа қонақтарды жалықтырып жіберуі мүмкін. Бірақ тілек айта алмағандар алдын ала ұйымдастырылған тілек бұрышына барып, өздерінің тілектерін жазуларына болады. Ал сыйлықты әркім өз қалауына байланысты береді. Тілек арасында міндетті түрде ән шырқалып, би биленеді. Асаба болса, халқымыздың рухани қазынасындағы адам сезімін оятатын, ақыл, сана, түйсік көздерін ашатын небір асыл сөздерін айтып халықты тамсандырады. Әртүрлі әзіл-қалжың мен сықақ өлеңдерін оқып жұртты күлкіге қарық қылады. Бұлардың барлығы асабаның біліктілігі мен белсенділігіне байланысты. Буы бұрқырап ыстық тамақ келеді. Әдетте ет асылып, палау әзірленеді. Қымыз, шұбат, әртүрлі сусындар ішіледі.Үзіліс кезінде өткізілетін шаралардың да алдын ала ойластырылғаны жөн. Кімдер билеп, ән айтады, өнер адамдарынан кімдер шақырылады, қандай ұлттық ойындар ойналады, бәрі де тойға келген қонақтардың жасы, талғам ерекшелігіне орай шебер әрі ретті ұйымдастырылуы керек. Тойдың қалай бітетіні де маңызды. Қонақтар өз бетімен тарап кетпей, ақырында үлкен ата-әжелер нәрестеге батасын беруі тиіс. Мұнымен қатар, көпшілік өзімен бірге ала кететін Тойбастар бар.
Сценарий категориясындағы басқа сұрақтар
0
2 жылы бұрын пайда болды

1-оқушы: Нұр құйған бөбектердің зердесіне, Білімнің сусындадым теңізінен. Шәкіртпін асыр салған жер төсінде, Нәр алып ұстаздың әр лебізінен. 5-оқушы: Жасарып жайсаң жаны жадырайды, Алдынан түлеп ұшса балғын бөбек. Жанының толқығанын жасырмайды, Отырар сырттарынан жебеп-жебеп. 10-оқушы: Есімде ерен ұстазым, Шашымнан сипап өткенің. Аянбай бізге қыс-жазы, Молынан мейір төккенің. Мектебіміздің әнші қызының орындауында тамаша әнді қабыл алыңыздар! 15-оқушы: Ақ көңіл ұстаздарым, адал ниет, Жандарың жадырасын, жасымасын. Қайда да шәкірттерің жүрер сүйеп, Қиындық басқа түссе қасымдасың. 20-оқушы: Жайраңдап көктемім, Күледі көкте күн. Құшағын тұр жайып, Аяулы мектебім. Санама нұр құйған, Ұстазым көп менің. 25-оқушы: Алғашқы ұстазым анамызбен тең келді, Бар асылын бізге жиып, мол берді. Қанатымен су себелеп асыл жан, Баласындай шын жүректен хан көрді. Хор: «Анашым» 3-оқушы: Біздер өстік, есейдік, Қанаттандық, қатайдық. Қоштасарда ән салып, Би билейік думан ғып. 7-оқушы: Көпшілікке өнерді, Көрсетейік керемет. (Балапан биі) 13-оқушы: Ұмытпаймын жаныма, Білім нәрін еккенің. Барлығы бірге: Қош қымбатты ұстазым, Қош бастауыш мектебім! Ең соңында сынып жетекшісі оқушыларына арнап тілек айтады.
0
2 жылы бұрын пайда болды

6-оқушы: Иә, достар, алтын ұя мектептен атамыз да, әжеміз де, әкеміз де, анамыз да тәлім мен білім алған. Енді біз де дәл сол кісілердей тәлім алудамыз. 7-оқушы: Мектебімізге қандай жыр арнасаң да жарасады. Ендеше, сыныптастарымыздың мектепке арналған жырларын тыңдайық. 8-оқушы: Мейірімді шапағатын тербеткен, Арманға асқар құлашымды серметкен. Мен бақытты балдырғаның саяңда, Біліміңнің бал-бұлағы шөлдеткен. Тіршіліктің дүрсілдетіп жүрегін, Мен өзіңнен қанаттанар түлегің. Саған деген махаббатым-әнімді Асқақтата шырқай салып жүремін. 9-оқушы: Мектебім, саған рахмет! Сенім, махаббат-үмітіңе! Өшпессің жүрегімде Мектебім мақтан үнемі бізбен. 10-оқушы: Мектебім – білім берер алтын ұям, Ер жетіп сенде сөзім, артты санам. Байлыған 4 жыл бойы ата-анамдай, Әрқашан қасиетті атың маған. Арада өтсе дағы дүркіреп жыл, Әр күні балалықтай бір жүрек бұл. Өзіңе борыштармын өмір бойы, Есейген шәкірттердің серті деп біл. 11-оқушы: Мектебім, алтын ұям, нұрың жарық, Жайнаттың үмітімнің гүлін жарып. Сүйкімді сенің күміс қоңырауың, Тұрады құлағымда сыңғыр қағып. 12-оқушы: Сағынам сені, аяулы мекен, гүл мекен, Балалық күнім сайраңдап сенде жүр ме екен, Күндіз-түні сені кеудемде үнсіз тербетіп, Алысқа кетсем, өзіңмен ылғи бір кетем. 13-оқушы: Алтын ұя мектебім аялаған, Бар балаға білім беріп, сая болған. Үлкен жолға түсіріп шәкірттерін, Жаманға да, жақсыға да пана болған. 14-оқушы: Сағынам сені, мекенім, туған гүл бағым, Өзіңде алғаш бұлбұлдың әнін тыңдадым. Өзіңде алғаш анамның естіп әлдиін, Өзіңде алғаш жастықтың жырын жырладым. 15-оқушы: Арманым боп аңсаған, Мәңгілік қалдым мекендеп, Өзіңе арнап ән айтам, Ардақтап ұстаз өтем деп. Келесі ән сіздерге арналады, ардақты да аяулы ұстаздар. Хор: «Ұстазым» Шара апамдай бұралып, Биді билеп береміз. Би дегенің кермет, Биді жақсы көреміз, - дей келе ортаға бишілер тобын «Жастар» биімен шақырайық. 16-оқушы: Ақырын жүріп, анық бас, Еңбегің кетпес далаға. Ұстаздық еткен жалықпас, Үйретуден балаға – деп Абай атамыз айтқандай, алғаш қолымызға қалам ұстатып, оңымызбен, солымызды танытқан, бізбен бірге қуанып, 42 әріпті танытып, білім нәрімен сусындатқан, мектептегі анамыз ұстаз екені бәрімізге мәлім. Балалардың ұстазға арнаған ән-жырларын айтпас бұрын, ұстаз туралы не айтар едің? 17-оқушы: Ұстаз – дана 18-оқушы: Әр шәкіртін өз баласынан кем көрмей, оқуға, жазуға үйреткен мұғалім еңбегі шексіз. 19-оқушы: «Мұғалім – мектептің жүрегі» - деп Ыбырай атамыз бекер айтпаған. Олай болса, келесі жырларымызды ұстаздарымызға арнаймыз. 20-оқушы: Тыңдағанған көңілдегі толғамымды, Шындаған тәрбием мен талғамымды. Өмірдің маған сыйы деп білемін, Өзіңдей жанға шәкірт болғанымды. Табылған балапан ем ұядағы, Қырандай жетілдірдің қиядағы. Ұстазға деген ыстық сағынышым, Бір әнге қалай ғана сия алады. 21-оқушы: Өнердің мен білмейтін қатпалдарын, Жаныма сіңіргенше тоқталмадың. Алдымнан шықты бүгін қолын бұлғап, Қанша жыл қиялдаған тәтті арманым. 22-оқушы: Сыңғырла, соңғы қоңырау Дүйсенғали Қалдыбайтегі Мектебің – алтын ұя жарқыраған, Ұстазың – бұлақ көзі сарқыраған. Шыңдалып, шыңға қарай қанат қақтың, Шарықта, жас қыраным, ақ жол саған. 23-оқушы: Орындалсын аңсап жүрген арманың, Арайланып атсын нұрлы таңдарың. Туған елдің көк байрағын көтеріп, Биіктерден көріне бер, саңлағым! 24-оқушы: Білім алған өзіңнен, Дәрігер, ұшқыш, бар ғалым. Саған ыстық сезіммен, Қарайды жұрт мұғалім. Хор: «Ұстазым менің ұстазым» 25-оқушы: Тұлғаңды арманыма ұқсатқанмын, Үлгіңді көңіліме қыстатқанмын. Есімде әліппені жаттатқызып, Ең алғаш қолға қалам ұстатқаның.
1
Тимур
2 жылы бұрын пайда болды

"Бастауышпен қоштасу" кешінің сценарийі бар ма?

2
Дулат
3 жылы бұрын пайда болды

Күлкі күніне арналған сценарий бар ма?

3
Қарлығаш
3 жылы бұрын пайда болды

Наурыз мейрамына арналған сценарий бар ма?