Метаболизм дегеніміз не?

Метаболизм - бұл тағамнан алынған калорияларды адам өміріне пайдалы энергияға айналдыратын ағзадағы күрделі процестер тобы. Ол тұтынылатын тағамның құндылығы; физикалық жүктеменің жүйелілігі мен қарқындылығы; қоршаған ортаның температурасы; психо-эмоционалды жағдай; жас; салмаққа байланысты болады.

Тағамның сіңу жылдамдығына әр түрлі факторлар әсер етеді. Мысалы, күйзеліске ұшыраған кезде ағзада кортизол өндіріле бастайды, бұл ас қорыту процестерін баяулатады және дене майын сақтауды ынталандырады.

Метаболизмнің жылдамдығы жоқ екенін түсіну керек, демек баяу, қалыпты және тез деп жіктелмейді. Себебі оның жылдамдығын өлшеуге келмейді. Бірақ бұл мүмкін болса да, жылдамдықты сипаттайтын баламалы өлшем бірліктері жоқ.

Өзгеріссіз өмір салты мен тамақтану режимінде адам кенеттен баяу, бірақ тұрақты түрде салмақ жинай бастаған кезде, әдеттегі тағамдар сіңуі тоқтап, асқазан-ішек жолдарының жағымсыз белгілері мен аллергиялық реакцияларды тудырғанда метаболизм баяулайды.

Метаболизмге зат алмасуға қатысатын жасушалар мен ішкі мүшелер денсаулығы (бұл бауыр, бүйрек, ұйқы безі, асқазан, ішек), ферменттер жүйесінің жағдайы және гормоналды күй әсер етеді. Қартайған сайын денсаулық нашарлап, метаболизм баяулайды. Егер бауыр функциясы бұзылса, мысалы токсиндер аз шығарылып, май қышқылдары аз мөлшерде тотығуы мүмкін. Ұйқы безінің жұмысындағы бұзылулар қантты сіңірудегі қиындықтарға, инсулиннің жоғары деңгейіне және майдың жиналуына әкеледі.

Аз қозғалатын өмір салты, дұрыс тамақтанбау, суды аз мөлшерде ішу, жаман көңіл-күй көбінесе метаболизмнің төмендеуіне әкеледі.